لومړی مخ

د ويکيپېډيا، وړیا پوهنغونډ له خوا
ويکيپېډيا ته ښه راغلاست

دا يو وړيا پوهنغونډ دی چې هر څوک يې سمولای سي؛ پښتو ويکيپېډيا تر دې مهاله يواځې ۱۷٬۰۸۷ ليکنې لري.

ټاکلې ليکنې · تانبې · وييپانگه
P religion world.svg دين
P vip.svg پوهنه
P history.svg تاريخ
P technology.png ټکنالوژۍ
P literature.svg ټولنه
P globe.svg جغرافيه
P mathematics.svg رياضي
P medicine3.png درملگري
P WWII.png الوتنه
P Science.png طبيعي پوهنې
P sport.svg تکړښت
P chemistry.svg کيميا
 د تانبو لړليک
اد فېسبوک رسمي حساب د ټویټر رسمي حساب د انسټاګرام رسمي حساب د يوټيوب رسمي حساب

پېژندنه · ښه راغلاست پیغام · ليکنه جوړول · ويکيپېډيا تگلاره · چای ځی · لارښود لړليک

نن ورځ درې نۍ ده؛ دا ورځ د ۷ فبروري ۲۰۲۳م کال ده او د ۱۷ رجب ۱۴۴۴م سره برابرېږي.

د نن لپاره يو ښه موضوع

کينډۍ:د نن لپاره يو ښه موضوع/۲۰۲۳

د نن غوره کتاب

سينوهه

سينوهه د لرغوني مصر د فرعون ( اخناتون ) ځانګړی طبيب و، چې له ميلاده ۱۳۵۰ کاله مخکې يې ژوند کاوه، چې خپلې خاطرې يې په پاپيروس ليکلې وې، چې دا ليکنې د کيندنو پرمهال لرغونپوهانو ته په لاس ورغلې.

سينوهه.png

ميکاوالټاري چې يو فېنلينډی ليکوال دی د همدې خاطراتو پربنسټ يو تاريخي ناول ليکلی دی چې سينوهه نوميږي. په دې ناول کې تاسو د مصر او شاوخوا سيمو د وګړو تاريخ، دولت، سياست، فلسفه، ارواپوهنه، کلتور، اقتصاد، هنر، عقيده، مذهب، جګړې .... نور موندلی شئ. دا کتاب ښاغلي ډاکټر محمد عيسی ستانکزي پښتو ژبې ته ژباړلی چې ژباړه يې ډېره ساده، روانه، نه ستړې کوونکې او له تلوسې او اندېښنې سره مل ده، چې لوستونکی نورو لوستلو ته تشويقوي. دا کتاب ۸۴۹ مخونه لري چې په دوه برخو کې ترتيب شوی دی چې پښتو ژباړه يې د دانش خپرندوی ټولنې په هڅو چاپ شوې ده.

د نن غوره انځور

په دې انځور کي د تاجیکستان لخوا د افغانستان د بدخشان ولايت یوه سیمه ښکاري؛ دا انځور ډېر ښکلی دی؛ البته لږ په غور کتنه غواړي، دا انځور د افغانستان د ښکلا يوه ځانګړې نمونه ده.
په دې انځور کي د تاجیکستان لخوا د افغانستان د بدخشان ولايت یوه سیمه ښکاري؛ دا انځور ډېر ښکلی دی؛ البته لږ په غور کتنه غواړي، دا انځور د افغانستان د ښکلا يوه ځانګړې نمونه ده.
انځورګره: نی‌نارال، د فینلېنډ د هیلسینکي څخه.

د نن غوره تانبه

کلتور پېژندنه

کلتور يا هڅوب هغه ټولنیز چلند او نورمونه چې په انساني ټولنو کې موندل کیږي او همدارنګه په دې ګروپونو کې د افرادو پوهه، باورونه، هنرونه، قوانین، دودونه، وړتیاوې او عادتونه شامل دي.

کلتور پوهنه

کولتورپوهنه يا د هڅوب په اړه پوهنه، له ټولنيزو پوهنو څخه يوه پوهنه ده چې د بېلابېلو هڅوبونو په اړه څېړنه، شننه، د هغوی پر تاريخ او پېژندنه باندې بحث کوي. په بله وينا کولتورپوهنه هغې پوهنې ته ويل کېږي، چې د هڅوب يا کولتور په اړه هر اړخيزه څېړنه کوي.

د کولتور نومونه له آره د لرغونې یوناني ژبې له (cultura) څخه اخيستل شوي، چې د ځمکې د ابادولو، کرنې، او روزنې مانا لري.

کولتورپوهنې ته په انګرېزي ژبه کې کولتورولوجي (Culturology) وايي. دا نومونه لومړی ځل امريکايي وګړپوه لېسلي اېلوين اوايټ د يوې نوې پوهنڅانګې (دسپلين)، يانې کولتورپوهنې لپاره، لکه د ټولنيزو پوهنو له شمېر څخه، د یوې خپلواکې پوهنې د نامه په توګه وړانديز کړې وه. د کلتور کلمه د لاتیني ریښې (cultura) یا (cultus) څخه اخیستل شوې چې مانا یې "اوسېدل، کرل، یا عزت" دی. په عموم کې، کلتور د انسان فعالیت ته اشاره کوي؛ د کلتور د بېلابېلو تعریفونو د پوهېدو لپاره بېلابېل ليدلوري (تيوري ګانې)شته. د نن ورځې انتروپولوژیست دا اصطلاح د نړیوالو بشري ظرفیت ته راجع کولو لپاره کاروي ترڅو تجربې طبقه بندي کړي او په سمبولیک ډول یې کوډ او اړیکه ونیسي. دوی دا ظرفیت د هومو ژانر یوه مشخصه ځانګړتیا ګڼي. له هغه وخته چې کلتور زده شوی، په مختلفو ځایونو کې اوسېدونکي مختلف کلتورونه لري. په بېلابېلو هېوادونو کې بېلابېل کلتورونه کېدی شي، او د لويو وچو ترمنځ ګډ کلتورونه هم شتون لري.

هنر

هنر د کلتور یوه پراخه فرعي څانګه ده، چې د ډېری تخلیقي هڅو (پنځونو) او ډسپلینونو څخه جوړه شوې ده. دا د "هنر" په پرتله پراخه اصطلاح ده، کوم چې د ساحې د تشریح په توګه معمولا یوازې د بصري هنرونو مانا لري. په هنرونو کې بصري هنرونه، ادبي هنرونه او د نندارې هنرونه شامل دي - میوزیک، تیاتر، نڅا، خبرې کول او فلم هم د هنرونو فرعي څانګې ګڼلی شو هنر، په پراخه مانا د تخلیقیت یا تخیل بیان دی. د هنر کلمه د لاتیني کلمې آرس څخه اخيستل شوې، کوم چې د "ترتیب" مانا لري. هنر په عمومي ډول د کارونو (هنري کارونو) رامینځته کولو عمل په توګه پېژندل کیږي کوم چې د انسان تخلیقي حوصلې کاروي او د ساده توضیح څخه بهر مانا لري. هنر اکثرا د هنري او تفریحي شوقي فعالیتونو څخه توپیر لري.

تخليقي هنر

د تخلیقي هنر اصطلاح د ډیسپلینونو ټولګه ده چې اصلي هدف یې د لیدونکي یا لیدونکو لپاره د تفسیر لپاره د موادو تولید دی. په دې توګه، هنر کېدای شي د نثر لیکلو، شعر، نڅا، اداکارۍ یا ډرامې، فلم، موسیقۍ، مجسمې، عکاسۍ، انځورګرۍ، معمارۍ، کولاج، ډيزاين، هنر او فېشن په څېر متنوع ډولونه ولري.

سرچينې

  1. https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%9A%D1%83%D0%BB%D1%8C%D1%82%D1%83%D1%80%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D1%8F
  2. https://en.wikipedia.org/wiki/Culturology
  3. https://en.wikipedia.org/wiki/Leslie_White

ويکيپېډيا څه ده؟

ويکيپېډيا د اېنټرنټ پر مټ د وړيا مېنځپانگې يو گڼ ژبنيز پوهنغونډ دی چې د داوطلبو کارونکو لخوا او د هر هغه چا له لوري چې د انټرنټ اسانتياوې لري، ليکل کېږي. ددې پوهنغونډ د پرانيستې مېنځپانگې پروژه د ويکيمېډيا د بنسټ د بې گټې موسسې له لورې پرمخ بېول کېږي. د ويکيپېډيا نوم د دوه نومونو نه راوتلی دی چې يو يې ويکي (د ويبځايونو د جوړولو يو گډ تخنيک) او وروستۍ برخه يې د انګليسي د وييکې اېنسايکلوپېډيا د وروستاړي پېډيا څخه اخيستل شوی او په همدې توگه د ويکيپېډيا نوم ترېنه جوړ شوی دی. ددې پوهنغونډ بنسټ د لومړي ځل لپاره د ۲۰۰۱ کال د جنوري په مياشت کې د جېمي وېلز او لېري سانگر لخوا ايښودل شوی.

په خبرونو کي

زاویه نیوز شبکه
زاویه نیوز شبکه
  • په ۱۹۴۸، د اګست په ۱۲مه د خیبر پښتونخوا جابر واکمن عبدالقیوم خان د بابړې 'قتل عام' ترسره کړ چې د خدایي خدمتګارو ۶۰۰ تنه یې ووژل. دا ورځ د چارسدې د تاریخ توره ورځ ګڼل کېږي.
  • د طالبانو حکومت د زاویه نیوز او هشت صبح ورځپاڼې وېب پاڼې تړلې دي. زاویه نیوز: د طالبانو دا ګام د بیان د ازادۍ ضد کړنه ده. د مخابراتو وزارت ویاند: د بندیز لامل د ژورنالیزم اصول نه مراعاتول دي.
  • افغان هېوادمشر غني: د سولې خبرې به افغان حکومت پخپله کوي
  • د تلې ۱۵مه: د روسیې ورنيژ پوهنتون کې نن سه شنبه د باچا خان او عدم تشدد کنفرانس جوړ شو.
  • ۲۰۱۸ ۳ می : افغان هېوادمشر اشرف غنی لومړی افغان وو چی خپله الکترونیکي تذکره يي تر لاسه کړه.

په دې ورځ

سردار داود خان
سردار داود خان

نن د ۲۰۲۳م کال د فبروري ۷مه نېټه ده:

  • د اپرېل پر ٢٨مه د خلق ګوند وفادارو ځینو دولتي ځواکونو د وسلوالې کودتا په ترځ کې د افغانستان لومړی ولسمشر سردار محمد داود خان په خپل کاري دفتر ارګ کې شهيد کړ. او دا ورځ د ثور انقلاب د ورځې په نامه هم يادېږي.


ایا پوهېږئ؟

فضایي تېلېسکوپپه وسیله د ... انځور

  • د جبار په نامه خوپ، لړه یا مسیه ۴۲ چې په تاریخ کې لومړی ځل یې انځورکښنه وشوه. (په انځور کې )

د ویلیم هېرشل څلوېښت ګامه کلونو ټېلېسکوپ

د قزم په نامه کوشنی ستوری

  • د ټیټې کوشني ستوری هغه ستوری دی چې لمر پورې اړوند وي.
  • په ۱۹۹۲ز کال کې شومیکر لکۍ لرونکی ستوری-لیوي 9 ستوری چې له مشتري سره له ټکره دوه کاله مخکې په کوشنیو ټوټو بدل شو.او دا لومړی ځل و چې انسان د لمریز نظام دوه اسماني ستوري له یو بل سره د ټکر په حال کې ولیدل چې یوه انرژي ترې ترلاسه نه شوه. (په انځور کې)

کیڼ

  • ګيرارد كايبر لومړنی کس و چې د سپوږمۍ پر مخ یې د اپولو په وسیله راکوز شو.

نور...

ننۍ وینا

هندي متل دی چې:

«څوک چې ړانده ته میلمستیا کوي، دوه کسان به ورځي! »
نوې وينا ورگډول

غواړې ليکنه جوړه کړې؟

ويکيپېډيا يو وړيا گڼ ژبنيز پوهنغونډ دی چې مونږ او تاسې ټول په شريکه په کې ليکنې خپرولی شو. ويکيپيډيا په لومړي ځل 2001 کال کې په انگرېزي ژبه پيل شوې، بيا د نړي په نورو بېلابېلو ژبو کې هم ويکيپيډياگانې پيل شولې. په ويکيپېډيا کې هر کارن د خپلې خوښې موضوع باندې ليکنې کولی شي. پښتو ويکيپيډيا کې هم گڼ شمېر ليکنې شته، دم مهال پښتو ويکيپيډيا ۱۷٬۰۸۷ ليکنې لري.

غواړې ليکنه جوړه کړې؟

ويکيپېډيا يو وړيا گڼ ژبنيز پوهنغونډ دی چې مونږ او تاسې ټول په شريکه په کې ليکنې خپرولی شو. ويکيپيډيا په لومړي ځل 2001 کال کې په انگرېزي ژبه پيل شوې، بيا د نړي په نورو بېلابېلو ژبو کې هم ويکيپيډياگانې پيل شولې. په ويکيپېډيا کې هر کارن د خپلې خوښې موضوع باندې ليکنې کولی شي. پښتو ويکيپيډيا کې هم گڼ شمېر ليکنې شته، دم مهال پښتو ويکيپيډيا ۱۷٬۰۸۷ ليکنې لري.

ويکي خورلڼې پروژې

د پښتو ويکيپېډيا خورلڼې پروژې؛